Χθες αργά το βράδυ επέστρεψε ο Σύλλογος Κεφαλλήνων & Ιθακησίων μαζί με την Πολυφωνική Χορωδία Αιγιαλείας από τη θεατρική έξοδο στην Αθήνα, κουβαλώντας στις αποσκευές του κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή παράσταση. Κουβαλούσε συγκίνηση, μνήμη, ιστορία και μια φωνή που ακόμα αντηχεί.
Η παράσταση «Νίκος Ξυλούρης – Ο Αρχάγγελος της Κρήτης» στο Θέατρο Ήβη δεν αφηγήθηκε απλώς τη ζωή του. Την ξεδίπλωσε με σεβασμό και ψυχή. Η αφήγηση κύλησε σαν εξομολόγηση: από τα Ανώγεια και τα πρώτα βήματα, μέχρι τον καλλιτέχνη-σύμβολο που έγινε φωνή ενός ολόκληρου λαού.
Τα τραγούδια δεν λειτούργησαν ως παρεμβολές. Ήταν η ίδια η αφήγηση. Κάθε στίχος, κάθε μελωδία, έμοιαζε να συνεχίζει την ιστορία εκεί που τα λόγια σταματούσαν. Η μουσική έγινε μνήμη, έγινε κραυγή, έγινε προσευχή.
Η Άλκηστις Πρωτοψάλτη συγκλόνισε. Όχι μόνο με τη φωνή της, αλλά με την εσωτερικότητα και την αλήθεια της. Η παρουσία της στη σκηνή είχε βάθος και ουσία· δεν τραγουδούσε απλώς τον Ξυλούρη — έμοιαζε να συνομιλεί μαζί του, να τον τιμά με σεβασμό και συγκίνηση που πέρασε απευθείας στην καρδιά του κοινού. Η σιωπή της αίθουσας και το ξέσπασμα του χειροκροτήματος μίλησαν από μόνα τους.
Ο Αιμιλιανός Σταματάκης έδωσε σώμα, βλέμμα και ψυχή στον Νίκο Ξυλούρη. Με λιτότητα και δύναμη, χωρίς μιμήσεις και υπερβολές, κατάφερε να αποδώσει την ουσία του ανθρώπου και του καλλιτέχνη, κρατώντας την παράσταση όρθια και αληθινή.
Και οι υπόλοιποι ηθοποιοί στάθηκαν εξαιρετικοί. Με απλότητα και σεβασμό, στήριξαν την αφήγηση και έδεσαν αρμονικά την παράσταση, δίνοντας ζωή στις στιγμές και στα πρόσωπα που σημάδεψαν την πορεία του Νίκου Ξυλούρη.
Συγκλονιστικές ήταν οι στιγμές όπου πίσω στη σκηνή πέρασαν εικόνες που χαράχτηκαν στη συλλογική μας μνήμη:
ο Γρηγόρης Λαμπράκης, ο Αλέκος Παναγούλης,
η Κύπρος, το Πολυτεχνείο.
Στιγμές αγώνα, απώλειας και αξιοπρέπειας, δεμένες άρρηκτα με τη φωνή του Ξυλούρη, που τότε δεν ήταν απλώς τραγούδι, αλλά πράξη αντίστασης. Η παράσταση δεν δίδαξε· υπενθύμισε. Και αυτό την έκανε ακόμα πιο δυνατή.
Τα μηνύματα που πέρασαν ήταν ξεκάθαρα: ελευθερία, ανθρωπιά, συλλογικότητα, αξιοπρέπεια. Μηνύματα που σήμερα ηχούν πιο επίκαιρα από ποτέ.
Γιατί η φωνή του Νίκου Ξυλούρη δεν σίγησε ποτέ. Παραμένει όρθια, καθαρή, διαχρονική. Μια φωνή που δεν τραγούδησε απλώς την ιστορία ενός λαού· την κουβάλησε στη φωνή και στην ψυχή του και την έκανε ανάσα ελευθερίας. Και το έργο του συνεχίζει να μας δείχνει τον δρόμο.
Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον κόσμο που γέμισε το θέατρο, που στήριξε με την παρουσία του τη θεατρική έξοδο, που μοιράστηκε συγκίνηση, εντυπώσεις και θαυμασμό.
Ένα κατάμεστο θέατρο που χειροκρότησε με πάθος, έφυγε ενθουσιασμένο και με την καρδιά γεμάτη.
Η ανταπόκριση του κοινού ήταν η πιο ζωντανή απόδειξη πως η μνήμη, η τέχνη και η ψυχή συνεχίζουν να ενώνονται μέσα από τέτοιες στιγμές.
Μέχρι την επόμενη φορά, που θα ξαναβρεθούμε για να μοιραστούμε όμορφες στιγμές μέσα από διάφορες μορφές τέχνης και πολιτισμού.
